يكيازشروطاستفادهازمالكيتايناست،كهبهضررديگرانتمامنشود. اسلامصاحباناموالوسرمايهرابهسرمايهگذاريوبهكارگيريسرمايهفراميخواندوآنهاراازانباشتنوراكدگذاشتنآنبرحذرميدارد. زميندارحقندارد،كهزميناشرابرايكشاورزيوباغداريو ... بهكارنگيردوآنرابايربگذارد،يامحصولاتيمورداستفادهقراردهدكهسببكمبوديوگرانيمحصولاتموردنيازوضروريمردمشودويااينكهكشتآنازنظراسلاميجايزنباشد.

همينطور،بهمتصدياناجازهدادهنميشود،كهتصديهايخودراتعطيلكنندواجناسموردضرورتراتوليدننمايندزيرا،اينكارهابامسئوليتپذيريانسانازجانبخداوندمنافاتدارد.

همچنان،كسانيكهدارايپولنقدهستند،حقندارند،تاآنرارويهمانباشتهودرجهتتامينمنافععمومىوپروژههايمفيديكهعدهاييرامشغولكارسازدوسببرشدوحركتاقتصاديوبالارفتنسطحزندگيشودبهكارنگيرند. آيهقرآني ( كسانيكهطلاونقرهراذخيرهميكنندوآنرادرراهخدا " ومنافععمومي" بكارنميگيرندبهعذابسختودردناكمژدهبده - التوبه٣٤- ٣٥).

اسلامصاحبانسرمايهرادرعرصهسرمايهگذاريمقيدبهمراعاتموازينشرعيمينمايد،موازينيكهبااخلاقوارزشهايبرترسازگاريداشتهوبامصالحعموميجامعهمنافاتيندارد. درنگاهاسلاممياناخلاقواقتصادفاصلهوبيگانگيوجودنداردوسرمايهگذاريبراساسمعيارهاينظامسرمايهداريآزادومطلقالعناننيست،همچنانقومشعيبدرگذشتهگمانميبردند،كهدرمورداموالخودهرگونهخواستهباشند،ميتوانندعملكنند(سورههود-٧٨) بههمينخاطراسلامسرمايهگذاريدرمواردزيرراحراموممنوعقراردادهاست:

  1. رباخواري ( اسلامرباخوريراازگناهانكبيرهايكهباعثذلتوبدبختيميگردد،بهشمارميآوردورباخوارانرابهسختترينعذابتهديدنمودهاست).
  2. احتكار ( دراحاديثصحيحآمدهاستكه " هيچكسبهجزخطاكاراناحتكارنميكنند - مسلم) رايامامابويوسفصحيحتربخنظرميرسد،كهميگويد: هرچيزيكهسببفشاروزيانبرايمردمشود،احتكارآنحراماست).
  3. غشوخيانت ( هرنوعخيانتودغلبازيوفريبكاريحراموممنوعاست. درحديثيآمدهاست: هركسيكهغشوخيانتنمايد،ازمانيست. مسلم).
  4. معاملهمحرمات
  5. مواردديگر ...

 

اقتصادوبانكدارياسلاميتاليفپوهنوالدكتورحميداللهنورعباد - فصلدوم،اصولاساسياقتصاداسلاميصفحه  ٢٥