اهمیت معلم

در سنت فکری شرق به‌ویژه در حوزهٔ اسلامی، معلم تنها انتقال‌دهندهٔ دانش نیست، بلکه سازندهٔ انسان و پرورش‌دهندهٔ روح و اخلاق شمرده می‌شود.

۱. ابن‌سینا معلم را «مهندس نفس» می‌داند. او باور دارد که تعلیم بدون تربیت ناقص است. از نظر او، معلم باید: هم دانش بیاموزد هم اخلاق را در شاگرد نهادینه کند به‌عبارت دیگر، معلم شکل‌دهندهٔ شخصیت انسان است، نه فقط ذهن او.

۲. امام محمد غزالی مقام معلم را بسیار بلند می‌بیند و او را نزدیک به مقام پیامبران می‌داند. او می‌گوید: معلم کسی است که انسان را از تاریکی جهل به نور دانش می‌برد. در نگاه او، تعلیم یک عمل عبادی است و معلم باید نیت خالص داشته باشد.

۳. کنفوسیوس در تفکر کنفوسیوسی، معلم را محور نظم اجتماعی میداند. کنفوسیوس معتقد بود: جامعهٔ سالم از آموزش درست آغاز می‌شود معلم الگوی اخلاقی جامعه است. بنابراین، نقش معلم فقط فردی نیست، بلکه اجتماعی و تمدنی است.

اهمیت معلم از دیدگاه غرب

در اندیشهٔ غرب، تأکید بیشتر بر پرورش تفکر، خلاقیت و توانایی حل مسئله است. معلم به‌عنوان راهنما و تسهیل‌گر یادگیری شناخته می‌شود.

۱. افلاطون در کتاب «جمهور» بر نقش معلم در ساختن جامعهٔ عادل تأکید می‌کند. او معتقد است: تربیت صحیح، اساس عدالت اجتماعی است معلم باید روح شاگرد را به‌سوی حقیقت هدایت کند.

۲. ژان ژاک روسو دیدگاه متفاوتی دارد. او می‌گوید: معلم نباید تحمیل‌کننده باشد بلکه باید شرایطی فراهم کند تا کودک خود بیاموزد در نگاه او، معلم «هدایت‌گر طبیعی رشد کودک» است. ۳. جان دیویی نقش معلم را در آموزش مدرن بسیار عملی می‌بیند: یادگیری باید از طریق تجربه باشد معلم باید شاگرد را به تفکر انتقادی عادت دهد او معلم را رهبر یک محیط آموزشی زنده و پویا می‌داند.